CARTAPESTA CZYLI PAPIEROWE RZEŹBY Z LECCE

LECCE I CARTAPESTA. Foto: Liliana Kołłątaj
Lecce i cartapesta. Foto: Liliana Kołłątaj

Lecce. To miasto leży prawie na samym koniuszku obcasa włoskiego buta.
Ma trzy specjalności.
Barok, jakiego nie spotka się nigdzie indziej.
Taralli – pyszne kruche ciasteczka.
I cartapesta – rzeźby z papieru.

CARTAPESTA LECCESE. Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Foto Liliana Kołłątaj

Tak, z papieru.
To, co widzicie na zdjęciach nie zostało wykonane w drewnie, metalu, masie plastycznej, porcelanie, ani kamieniu, choć takie sprawia wrażenie. To figury z masy papierowej. Materiały używane do tworzenia tych rzeźb są nadzwyczaj skromne. Ale efekty – zachwycające.
Figury osiągają czasem naprawdę znaczne rozmiary i używane są głównie do dekoracji ołtarzy i wnętrz kościelnych oraz na uroczystości i święta religijne, np. do orszaku na Święto Trzech Króli. Aż trudno uwierzyć, że zrobiono je z papieru.  Ale jako, że byliśmy tam osobiście, możemy to potwierdzić, bo widzieliśmy na własne oczy, jak powstają.

LECCE I CARTAPESTA. Foto: Liliana Kołłątaj
Lecce i cartapesta. W pracowni artysty właśnie powstają rzeźby cartapesta na Święto Trzech Króli. Foto: Liliana Kołłątaj

Ich wytwarzanie ma w Lecce już bardzo długą tradycję, sięgającą XVII wieku, kiedy to w mieście pojawiło się wiele nowych kościołów. Rzemieślnicy i artyści w Lecce musieli znaleźć praktyczne i wyrafinowane, ale jednocześnie ekonomiczne rozwiązanie do ozdabiania tej mnogości nowych obiektów. Czasy były trudne, a region niebogaty. W Apulii nie ma kamieniołomów z marmuru, toteż był trudny do uzyskania, a ponadto jego obróbka jest dość kosztowna. Pozostały dwa rozwiązania: kamień  z regionu Lecce, jako że jest miękki i łatwy w obróbce (jeśli udało się go znaleźć w odpowiednich ilościach) i właśnie – cartapesta.

CARTAPESTA LECCESE. Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Foto Liliana Kołłątaj

Technika cartapesta rozpowszechniła się bardzo szybko. Oprócz figur świętych natychmiast zaczęły pojawiać się inne, większe lub mniejsze, najrozmaitsze figurki o przeróżnej tematyce.

CARTAPESTA LECCESE. Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Przeważają figurki świętych, ale w sklepikach znaleźć można małe arcydzieła o różnej tematyce. Foto: Liliana Kołłątaj

Papierowa miazga ma kilka, od wieków niezmiennych, tradycyjnych etapów przetwarzania. Cartapestaio, czyli rzeźbiarz – rzemieślnik, korzysta z tego, co daje mu natura: z czterech elementów – ziemi, wody, powietrza i ognia. Sposób wykonania zwykle wygląda tak. Głowa, ręce i stopy figury modelowane są w glinie (ZIEMIA) i następnie wyprażane, w specjalnych piekarnikach, w temperaturze 1000 stopni (OGIEŃ).

CARTAPESTA LECCESE. ARTYSTA I JEGO "PORTRET". Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Artysta i jego „portret”. Foto: Liliana Kołłątaj
CARTAPESTA LECCESE. Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Tematyka figur jest – jak widać – całkowicie dowolna. Foto: Liliana Kołłątaj

Kawałki te są następnie montowane na szkielecie z żelaznych drutów, które owija się słomą, aby nadać kształty i proporcje. Ten szkielet jest następnie „ubierany” przez nakładanie i formowanie kolejnych warstw specjalnego papieru bez celulozy, nasączonego klejem, który rzeźbiarz sam wykonuje. Klej zwie się  „ponnula” i powstaje przez gotowanie mąki w WODZIE. Po zakończeniu formowania rzeźby  i  jej wszystkich detali trzeba poczekać, aż masa wyschnie (POWIETRZE). Następnie gorącym żelazkiem wypala się ewentualne błędy i ostatecznie modeluje. Wszystko pokrywa się warstwą papki z kredy, a następnie maluje.

CARTAPESTA LECCESE. Foto: Liliana Kołłątaj
Cartapesta leccese. Foto Liliana Kołłątaj

Praktycznie do każdej pracowni rzeźbiarskiej można wejść, gdyż oczywiście najczęściej połączone są one ze sklepikami.

img_20181122_114414~01

LECCE. PRACOWNIA I SKLEPIK CARTAPESTA. Foto: Liliana Kołłątaj
Pracownie cartapesta zwykle połączone są ze sklepikami. Foto Liliana Kołłątaj

Rzeźbiarze zapraszają do wejścia do swych pracowni  i zachęcają niezdecydowanych i niepewnych:  Entrare, chiedere, guardare. Non costa nulla. Parola di.   – Wejdźcie, pytajcie, obejrzyjcie – to nic nie kosztuje. Daję słowo. 😉

img_20181122_110619~01~01-01

_________________________________________

 

***

***

***

Mili Czytelnicy

Blog Klubu Globtrotera jest przedsięwzięciem non profit korzystającym z hostingu w domenie WordPress. 

Redakcja bloga nie odpowiada za rodzaj i treść reklam zamieszczanych pod artykułami.


2 myśli w temacie “CARTAPESTA CZYLI PAPIEROWE RZEŹBY Z LECCE

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close