Z HISTORII WARSZAWSKICH WĄSKOTORÓWEK

Stacja Most. W tle katedra praska z obniżonymi wieżami. Foto: archiwum Fotopolska.pl
Stacja Most. W tle katedra praska z obniżonymi wieżami. Foto: archiwum Fotopolska.pl

Obecnie, od wielu lat mamy w Warszawie WKD – Warszawską Kolej Dojazdową. Jej trasa powstała w latach dwudziestych XX, jako EKD – Elektryczna Kolej Dojazdowa.
Dużo wcześniej, bo już na przełomie XIX i XX w. powstała inna bardzo popularna warszawska dojazdowa wąskotorówka – Kolejka Jabłonowska.

Wagon letni kolejki jabłonowskiej. Foto: archiwum net
Wagon letni kolejki jabłonowskiej. Foto: archiwum net

Choć nazwa sugeruje określony kierunek, w praktyce była to najdziwniejsza pod względem trasy warszawska kolejka. Miała mnóstwo rozgałęzień i bocznic.
Ponieważ w różnych miejscowościach była różna liczba pasażerów nie zawsze opłacało się wysyłać po nich pociąg z lokomotywą.
Na wielu podmiejskich trasach do punktów startowych mocno rozgałęzionej kolejki jabłonowskiej podróżnych dowoziły pociągi konne.

Pociąg konny warszawskiej kolejki dojazdowej na stacji Mrozy
Pociąg konny warszawskiej kolejki dojazdowej na stacji Mrozy

To właśnie one dały początek późniejszej warszawskiej komunikacji miejskiej.
Teraz oglądając stare zdjęcia często trudno odróżnić czy widzimy pociąg konny czy tramwaj konny. Nota bene, pierwsze tramwaje warszawskie często nazywane były właśnie pociągami konnymi, bo w praktyce niewiele się to różniło.
Pociągi konne upamiętnione zostały sympatycznym pomniczkiem przy Muzeum Kolejki Wąskotorowej w Sochaczewie.

Pomnik kolei konnej w Muzeum Kolejki Wąskotorowej w Sochaczewie
Pomnik kolei konnej w Muzeum Kolejki Wąskotorowej w Sochaczewie

Większość dawnych tras została zlikwidowana, transport przejęła komunikacja samochodowa. Na bazie pozostałych torowisk powstały później niektóre współczesne odcinki.  Po dawnej waskotorówce w wielu miejscowościach istnieją jeszcze do dziś budynki stacyjne. Czasem nadal pełnią rolę stacji, czasami ich przeznaczenie się zmieniło. W niektórych miejscach zadbano nawet ostatnio o ich odnowienie.

Odnowiony budynek stacji kolejki jabłonowskiej w Falenicy. Foto: archiwum net
Odnowiony budynek stacji kolejki jabłonowskiej w Falenicy. Foto: archiwum net

Oto dokąd jeździła Kolejka Jabłonowska:
– Wawer – Otwock – Karczew
– Jabłonna – Legionowo – Zegrze – Pułtusk
– Wawer – Stara Miłosna – Dębe Wielkie
– Wawer – Wiązowna
– połączenie z Marecką Koleją Dojazdową od stacji Most.

Stacja Most. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Pragi.
Stacja Most. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Pragi.

Można przyjąć, że główną stacją Kolejki Jabłonowskiej w Warszawie była stacja Most, poniżej Mostu Kierbedzia (na zdjęciach).

Stacja Most. Foto: archiwum Fotopolska.pl
Stacja Most. Foto: archiwum Fotopolska.pl

Stąd bowiem zaczynały się rozgałęzienia w różnych kierunkach. Stacja była położona tak blisko brzegu Wisły, że zdarzało się, że rzeka ją zalewała.

Stacja Most zalana przez Wisłę. Foto: archiwum net.
Stacja Most zalana przez Wisłę w roku 1947. Foto: archiwum net.

Kolejka Jabłonowska odgrywała zawsze ogromną rolę w zaopatrzeniu Warszawy. Szczególne znaczenie miała podczas II wojny światowej. Utrwaliło się to nawet w popularnej piosence z czasów okupacji. Słynne „spod cycka kap-kap rąbanka i schab” – to właśnie scenka z tej kolejki.

Stacja Most. Foto: archiwum net.
Stacja Most. Foto: archiwum net.

Ostateczna likwidacja kolejki nastąpiła na większości odcinków w latach pięćdziesiątych:
– Jabłonna-Most – 1956-1957
– Most-Otwock – 1952-1954.
Najdłużej jeżdżono na trasie Otwock-Karczew, bo aż do roku 1963.

Kolejka pasażerów do promu przez Wisłę przy stacji Most. Zdjęcie niemieckie z czasów I wojny światowej
Kolejka pasażerów do promu przez Wisłę przy stacji Most. Zdjęcie niemieckie z czasów I wojny światowej

 


 



Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.



Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku: https://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close