KURPIOWSKIE PEREŁKI. KADZIDŁO czyli Kurpie w pigułce

Kościół Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

Ktoraś z kolejnych klubowych wizyt w Łysych z okazji Niedzieli Palmowej była jak zwykle okazją, by zajrzeć w kilka innych ciekawych miejsc na Kurpiach. Na przykład do Kadzidła. W sierpniu 2021 zajrzymy tam ponownie podczas wycieczki z okazji Kurpiowskiego Miodobrania. O wycieczce, która odbędzie się w niedzielę, 29 sierpnia, piszemy tu ⏩  ⏩ SZLAKIEM MIODU, REJBAKA I FRYWOLITEK. Kurpie z Klubem Globtrotera 

SZLAKIEM MIODU, REJBAKA I FRYWOLITEK
Mazowsze, a dokładniej Kurpie z Klubem Globtrotera.🙂

Tu zajmijmy się samym Kadzidłem. Administracyjnie ta miejscowość należy do województwa mazowieckiego. Etnograficznie to Kurpie, które wiążą się z Mazowszem, jak też z Podlasiem. Słowo miejscowość pasuje tu najlepiej, bo na wioskę już dawno za duże, a na miasto jednak jeszcze trochę za małe.

Skansen Kurpiowski w Kadzidle
Na wejściu do skansenu w Kadzidle wita nas tradycyjna chata ozdobiona kurpiowskimi motywami zdobniczymi. Foto: Liliana Komorowska

Do wizyty – już na samym wjeździe do Kadzidła – zaprasza skansen kurpiowski. Niestety w pożarze kilka lat temu skansen stracił 3 największe i najciekawsze obiekty i wiele eksponatów, co bez wątpienia wpłynęło na zmniejszenie atrakcyjności. Skansen wyremontowano, ale strat poniesionych podczas pożaru nie sposób wyrównać.

SKANSEN KURPIOWSKI W KADZIDLE
Wnętrze chaty kurpiowskiej w skansenie w Kadzidle. Foto Liliana Kołłątaj

To, prawdę mówiąc, dość skromny obiekt w porównaniu ze skansenem Kurpiowskim w Nowogrodzie, Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce czy Prywatnym Muzeum Kurpiowskim w Wachu. Ma jednak podstawową zaletę – usytuowany jest dokładnie przy trasie przelotowej, nigdzie nie trzeba zbaczać, szukać po okolicy. Zatem, jeśli ktoś ma ochotę poznać specyfikę kurpiowskiej kultury i regionalnego budownictwa, to jednak warto zajrzeć, bo na pewno będzie to dobre wprowadzenie do tematu.

Skansen w Kadzidle informuje o swej obecności wielkim kamiennym napisem przed wejściem. Foto: Liliana Kołłątaj

Kolejna ciekawostka Kadzidła to Kaplica Dylewska, ustawiona przy ulicy prowadzącej ze skansenu do centrum Kadzidła. To pomniejszona kopia wileńskiej Bramy Ostrobramskiej. Ten ciekawy obiekt mieszkańcy i turyści zawdzięczają niestrudzonemu powojennemu proboszczowi kadzidlańskiej parafii. Ksiądz Mieczysław Mieszko sprawował swą funkcję w sposób zaiste niekonwencjonalny. Bez przesady można o nim powiedzieć, że był dobrym duchem Kadzidła i okolicy. Przybył tu z Podola i zakochał się w Kurpiach i ich kulturze, którą postanowił wspierać i popularyzować. To dzięki niemu powstały lokalna orkiestra i zespół ludowy, a także Spółdzielnia Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Kurpianka”, która dawała zatrudnienie mieszkańcom wsi, a filmowcy nakręcili program „Wesele Kurpiowskie”, co dało początek festynom o tej nazwie. Za namową księdza najpierw dzieci zaczęły nosić stroje regionalne, a później także dorośli wyciągnęli z kufrów barwne tradycyjne ubiory.

 

KADZIDŁO. KAPLICA DYLEWSKA
Kaplica Dylewska – kadzidlańska kopia Bramy Ostrobramskiej

Najciekawszy w Kadzidle jest kościół. Już pierwszy rzut oka na ogromną barokową budowlę zapowiada, że wnętrze również może okazać się interesujące. I tak jest w istocie. Ja osobiście skłonna byłabym twierdzić, że środek jest nawet ciekawszy od zewnętrza.
O zabytkowym kościele św. Ducha w Kadzidle opowiadał nam Gość Specjalny Klubu Globtrotera – mieszkaniec Kadzidła – Pan Michał Bogdański, regionalista, dyrektor kadzidlańskiego gimnazjum.
To ciekawe spotkanie umożliwił nam Pan Dariusz Łukaszewski, wójt gminy Kadzidło.
Dziękujemy obydwu Panom.

Klub Globtrotera w kościele Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

 

Klub Globtrotera w kościele Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

Parafia pw. Świętego Ducha w Kadzidle została erygowana w 1740 roku. Wybudowano wówczas drewniany kościół z inicjatywy starosty ostrołęckiego, Jana Małachowskiego, współpracującego z biskupem Antonim Dembowskim.

Kościół Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

Do parafii w Kadzidle przyłączono miejscowości należące wcześniej do parafii w Myszyńcu, Nowogrodzie i Ostrołęce.
W roku 1783 pierwszy kościół, drewniany, został zastąpiony drugim, wybudowanym z inicjatywy starosty ostrołęckiego, Antoniego Małachowskiego. Był dużo mniejszy. Miał 34 m długości, 18 m szerokości i 12 m wysokości. W 1817 roku parafia Kadzidło obejmowała 39 miejscowości, które zamieszkiwało 6165 osób, w tym 6013 katolików, 120 żydów i 32 protestantów.
Obecna neobarokowa świątynia została wybudowana w latach 1883-1886, dzięki działaniom podjętym przez księdza Konstantego Rejchla. Wymiary kościoła to 60 m długości, 22 m szerokości i 17 m wysokości do sklepienia.

Kościół Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj Kołłątaj

W 1914 roku liczba miejscowości należących do parafii zmniejszyła się do dwudziestu dziewięciu, ale wzrosła liczba parafian. W 1925 roku parafia została włączona do nowo powstałej diecezji łomżyńskiej. W 1932 roku do parafii należały 9743 osoby, czyli więcej niż obecnie, gdyż w 2004 roku liczyła ona 9462 wiernych. Do zmniejszenia liczby parafian przyczyniły się oczywiście wydarzenia II wojny światowej, a także powojenna emigracja.

(dane faktograficzne i statystyczne na podstawie opowieści Pana Michała Bogdańskiego oraz artykułu z Wikipedii).

Kościół Św.Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

Oglądając wnętrze zwróćcie uwagę na ciekawostkę kadzidlańskiego kościoła – zabytkowe feretrony. Cóż to takiego owe feretrony? To przenośne, obustronnie namalowane obrazy religijne w ozdobnych ramach. Używane są do obnoszenia podczas procesji. W kościele św. Ducha zachowało się ich ponad trzydzieści. Przeczytacie o nich w oddzielnym artykule: KURPIOWSKIE NIESPODZIANKI. FERETRONY Z KADZIDŁA

Kościół Św.Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

Kościół Św.Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

 

Kościół Św. Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

 

Kościół Św.Ducha w Kadzidle. Foto: Liliana Kołłątaj

 


Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.



Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku: https://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


2 myśli w temacie “KURPIOWSKIE PEREŁKI. KADZIDŁO czyli Kurpie w pigułce

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close