KLASZTORNA TWIERDZA NA NADWIŚLAŃSKIEJ SKARPIE

Czerwińsk. Brama prowadząca do kościoła. Foto: Liliana Kołłątaj

Historia Czerwińska związana jest nierozerwalnie z istnieniem klasztoru kanoników regularnych, powstałego tu w XII w. Pierwszy dokument wspominający o Czerwińsku to bulla papieża Hadriana IV z 1155 roku.

Czerwińsk. Kościół i klasztor. Foto: Liliana Kołłątaj

W lipcu 1410 roku w okolicach Czerwińska wojska polskie Jagiełły przeprawiły się przez Wisłę po moście łyżwowym, aby wyruszyć do walki z potęgą Zakonu Krzyżackiego. Ciekawostką jest, że ów most zbudowany w tajemnicy w Kozienicach, przetransportowany został do Czerwińska w częściach i tam złożony. Na owe czasy było to nie lada przedsięwzięcie inżynieryjne i logistyczne.

Kozienice. Replika fragmentu mostu łyżwowego Jagiełły, wykorzystanego w Czerwińsku. Foto: Liliana Kołłątaj

Przez kilka wieków Czerwińsk posiadał prawa miejskie. Miejscowość, położona nad Wisłą, stanowiła ważny punkt na szlaku handlowym łączącym Pomorze z Mazowszem. Była też ważnym punktem obronnym podczas najazdów pruskich, jaćwieskich, litewskich.

Klasztor w Czerwińsku na grafice z 1904 r.

W 1526 r., Czerwińsk został wcielony do ziem Królestwa Polskiego.
Od XVII w., popularności przysparzał miejscowości znajdujący się w klasztorze obraz Matki Boskiej Czerwińskiej, uznany za cudowny w 1647 r.

Czerwińsk. Dziedziniec kościoła i „grunwaldzkie” miecze. Foto: Liliana Kołłątaj

Zawieruchy wojenne zniszczyły miejscowość, sukcesywnie malała liczba ludności. Czerwińsk często też nawiedzany był przez pożary i powodzie. Z czasem postępował proces marginalizacji opactwa, stopniowo tracił znaczenie również sam Czerwińsk.

Czerwińsk. Plac Batorego w roku 1938. Foto: Fotopolska-Eu

Mimo położenia nad spławną rzeką i w pobliżu przeprawy miasto nie korzystało specjalnie na handlu zbożem. Zawieruchy wojenne zniszczyły miejscowość, sukcesywnie malała liczba ludności. Czerwińsk często też nawiedzany był przez pożary i powodzie. Z około pół tysiąca
domów istniejących w XVI w. po potopie szwedzkim pozostała połowa, a w końcu XVIII w. istniało zaledwie 40 domów.
Gdy w 1795 r. włączono Czerwińsk do Prus, zamieszkiwało go niespełna 300 osób, nie było też żadnej szkoły. Kilkanaście lat później, w dobie Księstwa Warszawskiego mieszkańców było już tylko 150.
W 1870 r. utracił prawa miejskie i wsią pozostawał do czasów współczesnych.  Wiejski krajobraz miejscami w Czerwińsku zachował się do dziś. Przy ulicy Batorego zobaczyć można drewnianą zabudowę, jeszcze sprzed I wojny światowej.

Czerwińsk. Uliczka jak ze skansenu. Foto: Liliana Kołłątaj

Ale to nie ta skansenowa uroda przyciąga turystów do Czerwińska, choć miejscowości nie można odmówić uroku i malowniczości.  Ciekawość budzi przede wszystkim ogromna kościelna twierdza górująca nad otaczającą zabudową. Mało która wieś w Polsce może poszczycić się obiektem, nie tylko sakralnym, równej klasy. Zarówno bowiem położenie, jak i architektura kościoła i klasztoru sprawiają niezapomniane wrażenie.

Czerwińsk.  Kościół i klasztor opactwa. Foto: Liliana Kołłątaj

Potężna budowla usytuowana na skarpie ponad Wisłą i zalesionym wąwozem w założeniu miała charakter obronny. Bazylika Zwiastowania NMP jest jednym z najstarszych kościołów Mazowsza i Polski. Do dziś zachował się tam romański portal i duże (największe w Polsce) oryginalne fragmenty fresków romańskich.

Warto też przy okazji wizyty w opactwie odwiedzić ciekawą wystawę misyjną, o ile będzie dostępna. Mieści się ona w budynku klasztornym, do którego znajduje się z tyłu za kościołem.

Klub Globtrotera odwiedził już Czerwińsk kilkakrotnie, ale niewykluczone, że znów się tam wybierzemy. Wszak do tej pory bywaliśmy we wsi, a teraz będzie okazja zobaczyć miasto (i porównać, czy i co się zmieniło). Od 1 stycznia 2020 roku zmienił się bowiem status Czerwińska, przywrócone zostały prawa miejskie.

Czerwińsk. Wystawa misyjna. Foto: Liliana Kołłątaj

 


Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.



Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku: https://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close