WYSOKA BRAMA

Olsztyn. Plan centrum miasta. Tablica przy Wysokiej Bramie.

Niby zwykła, prosta nazwa. Ale każdy turysta, zwłaszcza, jeśli był na Warmii, od razu skojarzy ją z Olsztynem. W dodatku, będąc na miejscu, łatwo ją wyguglujemy, bo mimo że taka prosta i zwykła, to jest to jedyna taka nazwa obiektu w Polsce i wyskakuje od razu, w pierwszej kolejności.🙂
Gdy już tam się znajdziecie, pamiętajcie by idąc w stronę starej części miasta ominąć bramę bokiem. Dopiero wracając możemy przejść pod bramą. To taki lokalny przesąd, ale wierzcie mi, to działa. 😉
A co z tym chodzi? Jak będziecie na miejscu, zapytajcie lokalnych przewodników. Punkt informacji turystycznej jest tuż obok i któryś z przewodników zawsze jest tam obecny na dyżurze. Podpowiem, że rzecz tyczy kraty. A jakby co, to pamiętajcie, że uprzedzałam, że w tamtą stronę lepiej obejść bramę bokiem.😉

Wysoka Brama Google
Wysoka Brama w wyszukiwarce Google

Ta gotycka budowla to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Olsztyna.
I rzeczywiście mała nie jest. Wysoka Brama jest najokazalszą pozostałością średniowiecznych obwarowań miasta i jedyną zachowaną spośród trzech bram wchodzących w ich skład. Swymi gabarytami i „wzrostem” zawsze wyróżniała się z otoczenia. Na szczęście uniknęła losu wielu innych zabytków Olsztyna, nie została zniszczona w czasie działań wojennych na przełomie 1944 i 1945 roku.

Olsztyn Wysoka Brama
Olsztyn, Wysoka Brama. Foto Liliana Kołłątaj

Budowla ma kształt kwadratu o wymiarach 9,5 x 9,8 m. Wysokość bramy wynosi 23 m, pierwotne gotyckie mury sięgają zaś do 18,6 m. 
Wcześniej zwana była Bramą Górną, jej obecnej nazwy zaczęto używać w XIX w.
Budowlę wzniesiono pod koniec XIV w. Przez fosę okalającą miasto wiódł do niej drewniany most. Pierwotne funkcje obronne i obserwacyjne budowla pełniła przez kilka kolejnych wieków. Później jej rola i sposób użytkowania wielokrotnie się zmieniały. Wiele razy ją remontowano i modernizowano. 
Urządzono w niej punkt kontroli celnej dla osób przybywających do miasta.
W 1788 r. zorganizowano w niej zbrojownię szwadronu dragonów. W II połowie XIX w. budowlę przeznaczono na więzienie, łącząc w 1880 r. z wzniesionym obok budynkiem aresztu. Najbardziej znany więzień to Wojciech Kętrzyński, propagator polskości na Warmii, który w roku 1863 spędził tu w celi pięć dni. Oskarżono go o przemyt broni dla powstańców styczniowych.
W 1898 roku przekazano bramę miejskiemu komisariatowi policji. Dopiero w 1895 r. przebito w niej przejście dla pieszych. Później nie tylko przechodzili tędy piesi, ale także jeździły tramwaje. Ślad po tym pozostał do dziś. Pod bramą zachowany został fragment przedwojennego torowiska.

Wysoka Brama tory
Zachowane przedwojenne torowiska pod Wysoką Bramą. Foto: Liliana Kołłątaj

W kolejnych latach w budowli urzędowały straż pożarna, policja i biuro meldunkowe. Przed II wojną światową bramę przeznaczono na mieszkania. Po 1945 r. znalazła się w gestii PTTK. Odnowiono ją w 2003 r., rekonstruując fragment muru.
Obecnie w pomieszczeniach bramy urządzono hotelik. Zważywszy na niewygórowane ceny noclegu i lokalizację jest to zdecydowanie najlepsza miejscówka dla turystów, którzy chcą pobyć dłużej w Olsztynie.

Wysoka Brama hotel
Hotel, a w zasadzie hostel w Wysokiej Bramie. Foto: Liliana Kołłątaj

Od strony staromiejskiej części miasta na murach bramy nad przejazdem umieszczono mozaikę Matki Boskiej Królowej Pokoju – dar Jana Pawła II. Informuje o tym pamiątkowa inskrypcja poniżej na lewym filarze, obok spiżowej głowy papieża. 

Po drugiej stronie bramy znajduje się tablica z postacią apostoła Jakuba Starszego, występującą w herbie Olsztyna i z datami 31 października 1353 – 31 października 2003. Upamiętnia ona 650 lat istnienia miasta, od uzyskania praw miejskich, które to zostały nadane przywilejem lokacyjnym Kapituły Warmińskiej wystawionym we Fromborku.

W trakcie wykopalisk archeologicznych w latach 2011- 2015 przed Wysoką Bramą odkryto dobrze zachowane relikty murów obronnych: tzw. rondelę czyli umocnienia broniące wjazdu do miasta oraz podporę mostu prowadzącego do miasta. Odkryte fragmenty zostały zachowane, zabezpieczone i uwidocznione, a Urząd Miasta, historycy i konserwatorzy zabytków wciąż zastanawiają się, jak je najlepiej wyeksponować, by stały się atrakcją turystyczną Olsztyna.

Wysoka Brama wykopaliska
Odkryte w trakcie wykopalisk archeologicznych fragmenty dawnego systemu obronnego zostały wyeksponowane przed Wysoką Bramą. Foto: Liliana Kołłątaj

* * *

Tekst i zdjęcia: Liliana Kołłątaj


Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Możesz także zasubskrybować bloga i otrzymywać bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową informacje o nowych artykułach oraz o terminach wycieczek, rajdów i spacerów historycznych Klubu Globtrotera.


* * * 

Zapraszamy także na nasze strony na Facebookuhttps://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/

* * * 

Zapraszamy także na nasze strony na Facebookuhttps://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close