OD BARBARZYŃCÓW DO ARYSTOKRATÓW. Spacer z przewodnikiem po Pruszkowie

Pruszków, centrum miasta, ulica Niecała. Foto: Liliana Kołłątaj

Pruszków bez wątpienia nie jestem miastem, które kojarzy się turystycznie. Wręcz przeciwnie, podobnie jak do Wołomina przylgnęła do niego łatka miasta nieciekawego, ponurego i opanowanego przez mafię.
Przy bliższym spotkaniu okazuje się, że są to mylne stereotypy.
Pruszków w dużej mierze jest miastem przyjaznym, pełnym zieleni i parków. Nie obfituje wprawdzie w zabytki, ale to nie znaczy, że nie ma co zaoferować turystom.

Pruszków. Tężnia w Parku Kościuszki. Foto: Liliana Kołłątaj

Spotkanie z tym miastem zaczyna się zwykle właśnie od zabytku – na stacji PKP. Obecny pruszkowski dworzec kolejowy został zbudowany w 1924 roku i jest to jeden z najładniejszych tego typu obiektów na Mazowszu. Kolejne zabytkowe budynki ujrzymy na wprost dworca. Przy ulicy Sienkiewicza do dziś zachowały się bowiem kamienice z początku XX wieku.

Zabytkowy dworzec kolejowy w Pruszkowie. Foto: Liliana Kołłątaj

Zaledwie kilkaset metrów od dworca czeka na turystów urokliwy Park Kościuszki, którego starsza część powstała wraz zabytkowym pałacykiem Sokoła z 1867 r. Rosnące tu klony, robinie, jesiony, kasztanowce i brzozy to starodrzew z nierzadko ponad stuletnią metryką. W nowej części parku zwraca uwagę urocza fontanna „Mali Muzykanci”.

Pruszków. Pałacyk Sokoła w Parku Kościuszki. Foto: Liliana Kołłątaj

Centrum miasta to mieszanka historii i współczesności, zabytkowe kamienice i relikty prężnego niegdyś przemysłu pruszkowskiego mieszają się z XX- wieczną zabudową. Dominantą tej okolicy jest kościół św. Kazimierza, który powstał w latach 1902-1936 w historyzującym stylu neoromańsko-neogotyckim.

Pruszków. Kościół św. Kazimierza z początku XX wieku jest typowym przykładem architektury historyzującej. Foto: Liliana Kołłątaj

Wędrując po Pruszkowie nie sposób nie wspomnieć, nieistniejących już niestety, zakładów przemysłowych, z których to miasto było znane. Odnajdziemy zatem miejsca, gdzie produkowane były ołówki i kredki, a także piękne porcelitowe zastawy stołowe.

Przez ponad 100 lat w Zakładach Porcelitu Stołowego w Pruszkowie powstawały piękne wyroby ceramiczne. Foto: Liliana Kołłątaj

Chlubą Pruszkowa są oczywiście pałac i  Park Potulickich. Kompleks obiektów: pałac, oficyny, oranżeria, wozownia i lodownia, powstał w roku 1860. Obecnie mieści się tam Urząd Stanu Cywilnego. Rezydencję otaczał 29-hektarowy park, który istnieje do dziś. Nadal jest bardzo rozległy, jego powierzchnia wynosi obecnie 8,5 ha stawów.

Założenie parkowe to dzieło niemieckiego architekta Karola Sparmana. Zgodnie z panującymi wówczas tendencjami kompozycja uwzględniała istniejące ukształtowanie terenu oraz naturalny układ wodny złożony ze starorzecza rzeki Utraty i czterech stawów. Do dziś jest to miejsce niezwykle urokliwe.

Pruszków. Park Potulickich. Foto: Liliana Kołłątaj

Na terenie parku, tuż obok pałacu znajduje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa. Powstało z wykorzystaniem dawnej oranżerii i wozowni. Oczywiście do niego zajrzymy, by poznać prehistorię Pruszkowa i Mazowsza. Przy okazji przekonamy się, że dymarki to specjalność nie tylko okręgu świętokrzyskiego. 

W niedziele wstęp na wystawę stałą jest bezpłatny.

Pruszków. Muzeum Starożytnego Hutnictwa. Foto: Liliana Kołłątaj

Następnie przez Park Potulickich, wzdłuż Utraty, udamy się do wschodniej części Pruszkowa i sprawdzimy, jak to jest na co dzień mieszkać w… Tworkach.
Ta nazwa miejscowości kojarzy się przede wszystkim ze szpitalem psychiatrycznym. Gdyby zapytać o datę jego powstania, bez sprawdzania pewnie niewiele osób podałoby prawidłową datę. Szpital powstał już pod koniec XIX wieku, a pierwszych pacjentów przyjął w roku 1891. Zbudowane wówczas pawilony z czerwonej cegły, które projektował między innymi znany warszawski architekt Józef Pius Dziekoński, do dziś służą szpitalowi.  Placówki medyczne na ogół nie są ciekawymi obiektami, ta jednak jest wyjątkowa i ma wyjątkową historię. Na terenie szpitala znajdowały się nie tylko pawilony dla chorych, ale też cerkiew, przekształcona w kościół (istniejący do dziś), teren parkowy z fontannami, a nawet teatr letni.
W czasie II wojny światowej szpital udzielił schronienia wielu prześladowanych osobom różnych narodowości. Leczono tu także we wrześniu 1939 r. rannych żołnierzy polskich.

Tworki. Szpital psychiatryczny. Foto: Liliana Kołłątaj

Spacer poprowadzi: Liliana Kołłątaj – blogerka, przewodniczka warszawska i mazowiecka. Niewykluczone, że w trakcie spaceru odwiedzą nas także mieszkańcy i pasjonaci Pruszkowa.

Pruszkowski mural nieopodal dworca kolejowego. Foto: Liliana Kołłątaj

Dojechać do Pruszkowa najlepiej pociągiem z dworca Warszawa Śródmieście lub Warszawa Ochota (pociągi SKM i KM, odjazdy średnio co 15 minut). Posiadacze dwustrefowej Karty Miejskiej, którzy wracać będą również KM lub SKM mogą się nie martwić o bilety, gdyż cały rejon spaceru wchodzi w zakres II strefy. 
Natomiast w przypadku powrotu kolejką WKD trzeba dokupić bilet do przystanku Opacz.
***
Osoby, które przyjadą samochodem, mogą zaparkować swoje auto na dużym parkingu przy stacji kolejowej w Pruszkowie (po północnej stronie torów, od ulicy Ludwika Waryńskiego).

Pruszków. Muzeum Starożytnego Hutnictwa. Rekonstrukcja prehistorycznego pieca ceramicznego. Foto: Liliana Kołłątaj

Terminy:
28.07.2024, niedziela
16.06.2024, niedziela


Spotkanie: godz.11.00
Pruszków, obok dworca kolejowego, przy wejściu od strony peronów.

Zakończenie spaceru: ok. 16.00 przy przystanku kolejki WKD w Tworkach (do parkingu przy stacji w Pruszkowie można wrócić pieszo – ok. 2 km).
Trasa spaceru: ok. 8 km

W trakcie spaceru przewidziana jest ok. półgodzinna przerwa „kawowa”.

Koszt uczestnictwa: 30 zł
Z Kartą Globtrotera: 20 zł

Płatność blikiem na nr tel. 577707170 lub gotówką na starcie spaceru.
***
Zgłoszenie wysłać można tradycyjnie na adres mailowy: klubglobtrotera@gmail.com
lub poprzez poniższy formularz zgłoszeniowy.
👇👇👇

← Wstecz

Dzięki za odpowiedź. ✨



Podobają Ci się moje pomysły tras zwiedzania? Będzie mi bardzo miło jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Możesz także zasubskrybować bloga i otrzymywać bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową informacje o nowych artykułach oraz o trasach i terminach spacerów historycznych, rajdów i wycieczek Klubu Globtrotera.



2 myśli w temacie “OD BARBARZYŃCÓW DO ARYSTOKRATÓW. Spacer z przewodnikiem po Pruszkowie

Dodaj komentarz

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close