DOM PROFESORÓW. NIEZDOBYTY POWSTAŃCZY BASTION

Dom Profesorów przy ul. Brzozowej. Foto: Liliana Kołłątaj

Dom Profesorów to budynek na Starym Mieście, przy ulicy Brzozowej 12. Nazwa pochodzi od jego mieszkańców w okresie międzywojennym – profesorów Uniwersytetu Warszawskiego. Kamienica została kupiona w roku 1921 przez Kooperatywę Profesorów UW i przebudowana na potrzeby uczelni.  Mieszkali tam m.in.: Kazimierz Michałowski – znany historyk i archeolog , Tadeusz Kotarbiński – filozof, logik i etyk, twórca etyki niezależnej, Roman Kozłowski – paleontolog i geolog, Stanisław Lencewicz – geograf, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Geograficznego. 

Dom Profesorów przy ulicy Brzozowej. Foto: Liliana Kołłątaj

Pierwotnie, gdy jeszcze Wisła płynęła pod samą skarpą staromiejską, budynek  powstał jako spichlerz, wzniesiony  w roku 1633 przez rajcę Baltazara Strubicza. Nad wejściem zachowała się nawet  tablica fundacyjna z roku 1637 z herbami Brochwicz i Doliwa, należącymi do Strubicza i jego żony.
Przed  rokiem 1790 od strony północnej, od ulicy Bugaj, dobudowano kamienicę dla nowego właściciela – Antoniego Fontany
Od jego nazwiska zespół spichlerz – kamienica był nazywany „Pod Fontanką”.
Na początku XIX w. spichlerz przebudowany został na kamienicę mieszkalną w połączeniu z sąsiednią posesją Bugaj nr 9. Przejście na ulicę Brzozową poprowadzono drewnianym mostem wychodzącym z drugiego piętra kamienicy. Na początku XX wieku mieścił się tu hotel „Gdański”.
W roku 1921 nastąpiła gruntowna przebudowa domu wg projektu Kazimierza Tołłoczko. 

Dom Profesorów w roku 1922. Elewacja od strony Wisły. Foto: Sarjusz Wolski, „Tygodnik Illustrowany”

Poniższe zdjęcia archiwalne przedstawiają Dom Profesorów w czasach I wojny światowej oraz w roku 1928. Widać jeszcze wcześniejszą, drewnianą konstrukcję krytego i zadaszonego mostku łączącego dom z ulicą Brzozową.
Zarówno Dom, jak mostek istnieją obecnie, ale już w formie przebudowanej, którą nadano im po odbudowie ze zniszczeń wojennych.

 
Dom Profesorów w roku 1928.
Foto: Fotopolska.eu

W czasie Powstania Warszawskiego Dom stanowił niezdobyty bastion, broniony przez żołnierzy 104 Kompanii Związku Syndykalistów Polskich Zgrupowania AK „Róg”, wraz z rodzinami profesorskimi.
W efekcie walk w trakcie Powstania i działań wojsk niemieckich po Powstaniu kamienica została wypalona, zachowały się tylko jej mury. 

Ruiny Domu Profesorów w 1948 r.
Foto: Fotopolska.eu

Dom Profesorów odbudowano w wersji sprzed 1920 roku, z wykorzystaniem zachowanych murów, w stylu nawiązującym do XVI-wiecznego spichlerza. Zrezygnowano z rekonstrukcji sąsiedniej XVIII-wiecznej kamienicy przy Bugaj 9, której pozostałości rozebrano. 

Dom Profesorów.  Bastion Powstania Warszawskiego
DOM PROFESORÓW. Foto: Liliana Kołłątaj
Dom Profesorów. Widok od strony Gnojnej Góry. Foto: Liliana Kołłątaj

 

 

***

***

***

Mili Czytelnicy

Blog Klubu Globtrotera jest przedsięwzięciem non profit korzystającym z hostingu w domenie WordPress. Redakcja bloga nie odpowiada za rodzaj i treść reklam zamieszczanych pod artykułami.






Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close