WOLA OKRZEJSKA. Rodzinne strony Henryka Sienkiewicza

Wola Okrzejska muzeum
Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej. Foto: Liliana Kołłątaj

Wola Okrzejska.
Byliśmy tu z Klubem Globtrotera już trzykrotnie. Być może wybierzemy się kiedyś jeszcze raz, by sprawdzić, czy coś w dworku się zmieniło.
A właściwie dlaczego warto tu zajrzeć?
Niewielka wioska na południowym Podlasiu na stałe już związała się z Henrykiem Sienkiewiczem.

Wola Okrzejska na mapie
Lokalizacja Woli Okrzejskiej na mapie regionu. Foto: Liliana Kołłątaj

W rodzinnych stronach pisarza, w oficynie dworku, gdzie spędzał dzieciństwo, w roku 1965, uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie, utworzono muzeum biograficzne pisarza.

To drugie w Polsce – po Oblęgorku, który otrzymał od Narodu Polskiego w roku 1900 – miejsce upamiętniające autora „Trylogii”.
To tu 5 maja 1846 r., w saloniku dworskiej oficyny urodził się Henryk Sienkiewicz.
W tym samym saloniku na fortepianie, sprowadzonym aż z Paryża, grywała matka przyszłego noblisty i jego rodzeństwa, Stefania Sienkiewiczowa. Fortepian udało się odnaleźć i stoi teraz w muzeum.

6110-wola-okrzejska-muzeum-henryka-sienkiewicza-5

Wola Okrzejska salonik z fortepianem

Lata pobytu na Podlasiu, tutejsze pejzaże, osoby z bliższej i dalszej rodziny, przyjaciele, sąsiedzi i znajomi – to wszystko znalazło później swoje miejsce w powieściach dojrzałego już pisarza. Młodzieńcze lektury woluminów odkrytych na strychu dworku, znalazły odbicie we wspaniałym, stylizowanym na staropolski, języku bohaterów „Trylogii” i „Krzyżaków”.

Wola Okrzejska dworek
Dworek w Woli Okrzejskiej. Foto: Liliana Kołłątaj
Krajobrazy Woli Okrzejskiej
Rozległe pola, gdzie wzrok sięga daleko aż po horyzont – typowe krajobrazy okolic Woli Okrzejskiej, które odnaleźć można w opisach pejzażu w „Trylogii”. Foto: Liliana Kołłątaj

Wola Okrzejska latach 1781–1870, czyli prawie 100 lat, należała do rodziny Cieciszowskich–Sienkiewiczów. W roku 1880 poprzez licytację została sprzedana Bernsteinom.

Wola Okrzejska drzewo genealogiczne
Drzewo genealogiczne rodziny Cieciszowskich

Oficjalnie otwarcie muzeum odbyło się 2 października 1966 r. Połączone było z wielką uroczystością i z sesją naukową, której patronował m.in. prof. Julian Krzyżanowski. Muzeum swą działalność zaczynało bardzo skromnie – trzy sale wystawowe, jeden medal, jedno popiersie, 17 książek, trochę wycinków prasowych oraz jeden obraz.

6125-wola-okrzejska-muzeum-henryka-sienkiewicza-5

Wola Okrzejska pamiątkiPraktycznie od początku prowadzą je zapaleńcy sienkiewiczologii – Państwo Antoni i Anna Cybulscy, którzy wiele lat poświęcili dziejom Woli Okrzejskiej, badaniom biograficznym oraz zbieraniu dokumentów i pamiątek po Henryku Sienkiewiczu.
Pan Antoni przyjechał tu aż z Kutna, w odpowiedzi na anons prasowy o poszukiwaniu kustosza dla muzeum. Pasję po rodzicach przejął ich syn Cezary, który ma już także swój spory wkład w tworzenie ekspozycji i wspaniale oprowadza po muzeum. 

Wola Okrzejska Muzeum Henryka Sienkiewicza

6122-wola-okrzejska-muzeum-henryka-sienkiewicza-5

Muzeum mieszczące się w dworskiej oficynie to zaledwie kilka sal, ale stara się ono zachować nie tylko eksponaty biograficzne, ale także atmosferę epoki. Bardzo różnorodna kolekcja obejmuje pamiątki rodzinne (m.in. prywatną maszynę do pisania, z którą pisarz podróżował, jego okulary, portrety jego pięciu Marii), obrazy, meble oraz liczne wydania dzieł Sienkiewicza.

Zebrano tu także fotosy i rekwizyty z filmowych adaptacji „Trylogii”, „Quo vadis”, „Krzyżaków”, „W pustyni i w puszczy”.

Wola Okrzejska fotosy i rekwizyty z filmów
6130-wola-okrzejska-muzeum-henryka-sienkiewicza-5

Tam też znajdziemy fotografię dziewczynki, która stała się pierwowzorem Nel. Była to mała Wanda Ulanowska, wówczas zaledwie dziewięcioletnia przybrana córka przyjaciela Sienkiewicza, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, znakomitego prawnika Bolesława Ulanowskiego. Pisarz stał się dla niej „dobrym wujciem”, a przyjaźń przetrwała wiele lat. Sienkiewicz aż do śmierci korespondował z Wandzią. Często przysyłał jej czekoladki, do których dorzucał karteczkę z podpisem „Staś Tarkowski”. 

Wola Okrzejska
Portret Wandy Ulanowskiej w muzeum w Woli Okrzejskiej. Foto: Liliana Kołłątaj

W niezbyt rozległym, ale zadbanym parku przy dworku ustawiono drewniane rzeźby w stylu ludowym, wykonane z topolowego drewna, nawiązujące do utworów i biografii pisarza. Rzeźby przedstawiają m.in.: samego Sienkiewicza, Janka Muzykanta, Helenę, Azję, Wołodyjowskiego w habicie oraz Zagłobę. Kolekcji dopełniają słoń z „W pustyni i w puszczy” i dwa miecze, przypominające „Krzyżaków”. Powstanie tej plenerowej ekspozycji to kolejny pomysł Dyrektora Muzeum. Są to efekty dwutygodniowego pleneru rzeźbiarskiego, który odbył się w muzeum w maju roku 1998. Brali w nim udział rzeźbiarze-amatorzy, na co dzień wykonujący zupełnie inne zawody (m.in. murarz, rolnik, mechanik samochodowy).

Wola Okrzejska rzeźby w parku
W parku muzeum w Woli Okrzejska ustawiono rzeźby z pleneru, który inspirowany był twórczością Henryka Sienkiewicza. Foto: Liliana Kołłątaj

Pamięć o powieściopisarzu uczczono także 15-metrowej wysokości kopcem w pobliskiej Okrzei. Kopiec usypano z ziemi pochodzącej z najróżniejszych miejsc związanych z Sienkiewiczem, zwożonej nawet zza Atlantyku. Według intencji pomysłodawców utworzenia kopca, miał on stanąć przy dworku w Woli Okrzejskiej. Jednak ówczesny właściciel posiadłości, z rodziny Bernsteinów, niechętny Sienkiewiczowi, nawet po śmierci pisarza, nie wyraził na to zgody. Obawiał się on także efektów popularyzacji miejsca, jakimi są zwykle tłumy turystów i gapiów.

W roku 1980, z inicjatywy kustosza muzeum, w Woli Okrzejskiej, na szczycie kopca ustawiono pomnik – popiersie Sienkiewicza, wykonane przez Mariana Gardzińskiego.

Wola Okrzejska Kopiec z popiersiem Sienkiewicza
Wola Okrzejska. Kopiec z popiersiem Sienkiewicza. Archiwalne zdjęcie ze zbiorów Muzeum Sienkiewicza.

W Okrzei warto zajrzeć też do kościoła św. św. Piotra i Pawła, ufundowanego przez prababkę pisarza, Teresę z Lelewelów Cieciszowską.
Na ścianie z lewej strony nawy umieszczono tablicę upamiętniającą chrzest Henryka Sienkiewicza. Sklepienie kościoła zdobią dwa freski nawiązujące do Sienkiewiczowskich dzieł: spotkanie św. Piotra z Jezusem i ojciec Kordecki broniący Częstochowy).
Na okrzejskim cmentarzu pochowana jest matka pisarza.

Okrzeja kościół
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Okrzei. Foto: archiwum Wikipedii

Opracowanie materiałów i zdjęcia: Liliana Kołłątaj


Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Możesz także zasubskrybować bloga i otrzymywać bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową informacje o nowych artykułach oraz o terminach wycieczek, rajdów i spacerów historycznych Klubu Globtrotera.


* * * 

Zapraszamy także na nasze strony na Facebookuhttps://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close