ŁUK TRIUMFALNY NA PLACU TRZECH KRZYŻY

11255046_920401474712826_2977030995514519431_n

Łuk Triumfalny na Placu Trzech Krzyży. Carl August Richter na podstawie obrazu Zygmunta Vogla.Łuk Triumfalny w Warszawie?
A jakże! Czemu nie? Był w Warszawie Napoleon, to były i łuki triumfalne. I nawet z jednym z nich miał pośrednio coś wspólnego.
***
Plac Trzech Krzyży. Początek XIX wieku.
Bramę triumfalną zaprojektował ceniony ówczesny architekt Jakub Kubicki, znany np. z przebudowy Belwederu w Łazienkach na rezydencję księcia Konstantego oraz z Arkad Kubickiego pod Zamkiem Królewskim.
Bramę na placu, zwanym jeszcze wówczas Placem Złotych Krzyży lub rozdrożem Złotych Krzyży, wzniesiono na w 1809 na powitanie zwycięskich wojsk polskich pod wodzą księcia Józefa Poniatowskiego, towarzyszących Napoleonowi, wjeżdżających do miasta po bitwie pod Raszynem. Stanęła na skwerku, który do dziś zdobią dwie kolumny z krzyżami i posąg św. Jana Nepomucena. Wkomponowano w nią stojące tam kolumny.
Budowla była tymczasowa, wykonana głównie z drewna, z dekoracjami malarskimi i rzeźbiarskimi. Wieńczył ją biały orzeł w koronie ustawiony na attyce łodzi, na tle pięciu chorągwi. Monument zdobiły też dwie inskrypcje. Napis na attyce głosił: „WODZOWI Y WOJSKU ZWYCIĘSKIEMU WDZIĘCZNI OBYWATELE. Na gzymsie zaś widniały nazwy pól bitewnych: „RASZYN, GROCHÓW GÓRA”. W medalionach ukazano popiersia dwóch hetmanów Stanisława Żółkiewskiego i Jana Karola Chodkiewicza.
Jedynymi trwałymi dekoracjami były kamienne panoplia czyli elementy dekoracyjne składające się ze skrzyżowanych części uzbrojenia i fragmentów zbroi. I choć trudno w to uwierzyć, te panoplia przetrwały do dziś.
Zachowane fragmenty kolumn z panopliami można oglądać na dziedzińcu Instytutu Głuchoniemych przy Placu Trzech Krzyży. W bliżej nieokreślonym czasie jeden z kamiennych fragmentów stał się podstawą zegara słonecznego, po którym obecnie została już tylko tarcza zarastająca mchem.

FB_IMG_1593471867298-01
Pozostałość kolumny z panopliami na dziedzińcu Instytutu Głuchoniemych przy Placu Trzech Krzyży. Foto: Monika Skalska.

Kilka lat później w 1815 r., na tym samym miejscu pojawił się kolejny, również tymczasowy, łuk triumfalny – postawiony tym razem na powitanie cara Aleksandra I. Co ciekawe – zaprojektował go również Jakub Kubicki.
Niewiele wówczas brakowało, by stanął tam na stałe trwały monument, niczym w Paryżu na Placu Gwiazdy. Ostatecznie kwotę zebraną na jego wybudowanie przeznaczono na budowę kościoła św. Aleksandra, zresztą – w znacznej mierze za namową cara.
***
Autorstwo zamieszczonej wyżej ryciny jest w zasadzie podwójne: namalował ją Carl August Richter na podstawie obrazu niezmordowanego archiwisty Zygmunta Vogla.
***
A tak na marginesie… Nie były to wcale jedyne łuki triumfalne w dziejach Warszawy. Na przykład niezwykle ozdobny (jak widać na ilustracji poniżej), acz nietrwały, wystawiono w roku 1734 na Placu Bernardyńskim, czyli przed kościołem św. Anny na Krakowskim Przedmieściu, z okazji wjazdu Augusta III Sasa do Warszawy, rok po jego wyborze na króla Polski.

wjazd_augusta
Wjazd Augusta III Sasa do Warszawy w 1734 r. Autor obrazu: Johann Samuel Mock

 


Podobał Ci się artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku: https://www.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://www.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


***

***

***

Mili Czytelnicy

Blog Klubu Groblotera jest przedsięwzięciem non profit korzystającym z hostingu w domenie WordPress. Redakcja bloga nie odpowiada za rodzaj i treść reklam zamieszczanych pod artykułami.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close