POLSKA HIROSZIMA. Kostrzyn. Twierdza i miasto

Tekst i zdjęcia aktualne: Piotr Jurzysta

Zdjęcia archiwalne: fotopolska.eu, ScyscraperCity, Muzeum Twierdzy Kostrzyn i inne

Kostrzyn. Zamek ok.1914 r. Foto: archiwum internetowe

Po zajęciu Twierdzy Kostrzyn przez wojska napoleońskie Francuzi rozpoczęli jej przygotowywanie do przyszłych działań wojennych. Umocnienia przetrwały trwające rok pruskie oblężenie, a Twierdza skapitulowała jedynie z powodu szerzącego się wśród obrońców szkorbutu.

Stary Kostrzyn. Wygląd miasta na początku XX wieku. Foto: fotopolska.eu

Dzieło rozwoju twierdzy kontynuowali Prusacy dodając lunety zewnętrzne, budując most i linię kolejową i porządkując rdzeń fortyfikacji. Ostatnią modernizację wykonano w latach siedemdziesiątych XIX wieku. W związku ze zmieniającą się sztuką wojenną twierdza stawała się coraz mniej przydatna militarnie.

Stary Kostrzyn na dawnej pocztówce. Plac Ratuszowy w roku 1895. Pomnik poległych w w wojnie prusko-francuskiej latach 1870-1871. Foto: fotopolska.eu

Już przed I wojną światową uzgodniono rozbiórkę jej części. Rozbierane obiekty zastępowano zabudową miejską. I to nawet dość intensywnie. Miasto sukcesywnie się rozrastało.

Stary Kostrzyn. Wygląd miasta na początku XX wieku. Foto: fotopolska.eu
Pomnik Lwa – pamięci ofiar I wojny światowej (Kriegssäule, Kriegerdenkmal, Ehrenmal), Kostrzyn nad Odrą. 1937 r. Foto: fotopolska.eu

Aż do końca II wojny światowej Kostrzyn pozostawał miastem niemieckim i rozbudowywał się głównie wokół Twierdzy, rozciągając się po obu stronach Odry, przy czym większość Starego Miasta znajdowała się po wschodniej stronie rzeki, czyli na obecnych terenach polskich.

Kostrzyn, 1930 r. Landsberger Straße. Obecnie w tym miejscu przebiega ul. Gorzowska. Foto: fotopolska.eu
Twierdza i miasto Kostrzyn na początku XX wieku. Foto: ScyscraperCity

W 1945 roku znad Wisły ruszyła szybko postępująca ofensywa Armii Czerwonej. Twierdza rozpoczęła gorączkowe przygotowania do obrony. 31 stycznia 1945 roku do miasta, stanowiącego strategiczną „bramę do Berlina”, dotarły wojska radzieckie. Do 19 lutego ewakuowano na zachód całą ludność Kostrzyna, miasto zaś zamieniono w twierdzę.  Wykorzystano nowe umocnienia polowe i zachowane stare fortyfikacje. Pierwszy atak Armii Czerwonej miał miejsce 31 stycznia i został oparty. W lutym miasto zostało otoczone, jednak jego zdobycie z marszu okazało się niemożliwe. W marcu przypuszczano kolejne ataki, a wobec oporu obrońców zdecydowano się na intensywny ostrzał artyleryjski.

Ruiny Starego Kostrzyna w 1945 roku. Po prawej: pomnik poległych w wojnie prusko-francuskiej 1870-1871 (Kriegerdenkmal)

Podczas bombardowań w gruzach legło 95% zabudowań miasta, 8278 domów. Dawny Kostrzyn jest uznawany za najbardziej zniszczone wojną miasto na terenie dzisiejszej Polski, nazywane czasem „polską Hiroszimą”.

Pozostałości Twierdzy i miasta Kostrzyn. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Foto: Piotr Jurzysta

Stary Kostrzyn nie został odbudowany, jego zarośnięte ruiny zachowały się jednak do dnia dzisiejszego, pozwalając na wędrówki dawnymi ulicami i placami.

Pozostałości Twierdzy i miasta Kostrzyn. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Foto: Piotr Jurzysta

Fortyfikacje są jednak stopniowo odbudowywane, w Bastionie Filip i Bramie Berlińskiej zorganizowano wystawy poświęcone Twierdzy i nieistniejącemu miastu.

Pozostałości Twierdzy i miasta Kostrzyn. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Foto: Piotr Jurzysta

Pierwszą część opowieści o Twierdzy, o jej początkach i rozwoju, opublikowaną kilka tygodni temu znajdziecie tutaj: TWIERDZA KOSTRZYN. Początki i rozwój

Pozostałości Twierdzy i miasta Kostrzyn. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Foto: Piotr Jurzysta

A jeśli spodobał się Wam ten reportaż, to na blogu znajdziecie więcej artykułów Piotra Jurzysty, m.in.: CMENTARZ ORLĄT I CMENTARZ ŁYCZAKOWSKI  , a także SECESJA PO PŁOCKU.

 

Współczesny Kostrzyn. Foto: archiwum Wikipedii

 

 

Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.



Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku: https://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/

3 myśli w temacie “POLSKA HIROSZIMA. Kostrzyn. Twierdza i miasto

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close