KATEDRA PRASKA. HISTORIA W OBRAZKACH

Kościół św. Floriana, ok.1904 r.

Rzecz naturalnie o Pradze warszawskiej, nie czeskiej. I o kościele świętych Michała i Floriana, zwanym potocznie kościołem św.Floriana. Albo po prostu katedrą praską.

A zatem – zaczynajmy.  Budowę kościoła rozpoczęto w 1897 r. i trwała ona kilka lat, jako że było to ogromne przedsięwzięcie, wymagające sporych funduszy. A z tymi różnie bywało. Świątynia zaczęła funkcjonować w roku 1901, kiedy to konsekrowano ów spektakularny efekt pracy znanego architekta Józefa Piusa Dziekońskiego, który on sam uważał za dzieło swego życia. Kościół zaczął przyjmować wiernych, mimo że jego budowa nie była jeszcze w pełni ukończona. Prace końcowe trwały aż do 1904 roku.

Niezwykle wysokie wieże okazały się też przydatne dla fotografów. Słynny Konrad Brandel, jeden z prekursorów polskiej fotografii, korzystając z rusztowań trakcie budowy wież, w roku 1898 wykonał zdjęcia panoramy Warszawy. Wieść gminna wspomina też o innych adeptach sztuki fotograficznej, którzy skorzystali z tego udogodnienia, ale ich dzieła jakoś nie przeszły do historii.

Konrad Brandel. Panorama  Warszawy z Pragi. 1898 r.

Później nastąpiła rozbudowa okolicy i puste początkowo otoczenie kościoła zaczęło  się zapełniać. Jednak żaden obiekt w sąsiedztwie nie przewyższył praskiej katedry. 

www.malecontent.pl ryty ryciny album Widoki Warszawy 1899 rok s

Kościół św. Floriana na początku XX wieku

W panoramie praskiego brzegu widzianej z lewobrzeżnej Warszawy już nie kopuły cerkwi, ale siedemdziesięciometrowe wieże św. Floriana stały się dominantą w krajobrazie słabo zabudowanego praskiego brzegu Wisły.

 

38424 (1)

Kościół św. Floriana ok. 1915-1918 r.

W czasach I wojny światowej w panoramie okolicy nastąpiły spore zmiany. Wysadzony przez wycofujących się Rosjan Most Kierbedzia, odbudowany został przez Niemców w innej postaci, dwa zniszczone przęsła zostały wymienione na łukowate konstrukcje, które połączono z dawną kratownicą. Zanim jednak most odbudowano, obok pojawił się tymczasowy, drewniany most Besselera, który swą nazwę przyjął od nazwiska ówczesnego niemieckiego komendanta Warszawy, generała Hansa Hartwiga von Beselera.

Most Kierbedzia po zniszczeniu w roku 1915 przez wycofujących się Rosjan. W tle widać drewniany most Beselera.
Most Kierbedzia 1916-1926
Panorama Pragi w latach 1916 – 1926, z Mostem Kierbedzia z wymienionymi po I wojnie dwoma przęsłami. W tle katedra praska jeszcze przed obniżeniem wież. Foto: fotopolska.eu

 

W latach 1933-35, trzeba było obniżyć wieże kościoła, które zaczęły pękać i groziły zawaleniem. Jako jedną z przyczyn naruszenia konstrukcji wież podaje się wstrząs i falę uderzeniową po zamachu na Cytadeli, w dniu 13 października 1923. Doszło wówczas do eksplozji składu amunicji na terenie twierdzy. Wybuch był tak silny, że w promieniu kilku kilometrów powylatywały szyby. Być może na osłabienie konstrukcji wież wpłynęły także wybuchy przy wysadzaniu w powietrze przęseł Mostu Kierbedzia przez Rosjan w 1915 r.  Obydwa te wydarzenia miały jednak miejsce kilka lat wcześniej, nie były zatem bezpośrednią i jedyną przyczyną.
W takiej nowej postaci, ze skróconymi wieżami, kościół pozostawał do jesieni roku 1944.

839897_FLORIAN_34W dwudziestoleciu międzywojennym praskim brzegiem Wisły poprowadzono linię kolejki jabłonowskiej. Tuż przy Moście Kierbedzia wybudowano Stację Most, która funkcjonowała jeszcze kilkanaście lat po wojnie. Na poniższym zdjęciu widać tę stację, a w tle dostrzeżemy właśnie obniżone wieże kościoła.

262082

W trakcie Powstania Warszawskiego Niemcy wysadzili kościół w powietrze, niszcząc go doszczętnie. Z początkiem roku 1945 w sąsiedztwie gruzów praskiej katedry na nowo rozpoczynało się życie odradzającej się Warszawy.

IMG_20160206_095824

Odbudowa trwała jeszcze dłużej niż pierwotna budowa. Rekonstrukcja prowadzona była  według projektu S. Marzyńskiego w latach 1947-72,  kościół został częściowo oddany do użytku w  roku 1951. Obecny kształt świątyni nie jest absolutnie wiernym odtworzeniem dzieła Piusa Dziekońskiego, ale w znacznym stopniu nawiązuje do wyglądu kościoła z początków jego istnienia.

Wnętrze kościoła św. Floriana na Pradze, rok 2016. Foto: Liliana Kołłątaj

Aż do naszych czasów katedra praska była najwyższym kościołem w Warszawie (z wyjątkiem epizodu z obniżeniem wież). Jej wieże sięgają aż 75 metrów w górę. Dopiero kilka lat temu kościół pod względem „wzrostu” zyskał konkurencję w postaci Świątyni Opatrzności Bożej, która ma dokładnie taką samą wysokość.

Katedra praska, rok 2016. Foto: Liliana Kołłątaj

Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Możesz także zasubskrybować bloga i otrzymywać bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową informacje o nowych artykułach oraz o terminach spacerów historycznych i przyrodniczych, rajdów i wycieczek Klubu Globtrotera.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close