KAMEDULI ZE ZŁOTEGO LASU

Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny na dziedzińcu klasztoru. Foto: Liliana Kołłątaj

Klasztor w Rytwianach to jeden z niewielu pokamedulskich zespołów sakralnych, jakie zachowały się na terenie Polski i Europy.
Historia tego miejsca rozpoczyna się w 1617 roku. Wówczas to zatwierdzono fundację wojewody krakowskiego Jana Magnusa Tęczyńskiego na rzecz Ojców Kamedułów, którzy kilka lat wcześniej osiedli w pierwszym polskim eremie na Bielanach krakowskich. Jan Magnus Tęczyński wraz ze swoim bratem Gabrielem Tęczyńskim, wojewodą lubelskim przekazali fundusze na budowę. Kamień węgielny położył dnia 1 maja 1624 roku biskup krakowski Marcin Szyszkowski.

Prace budowlane kościoła i budynków klasztornych wraz z eremami trwały do roku 1637. Wówczas nastąpiła konsekracja, której dokonał biskup krakowski Tomasz Oborski nadając kościołowi wezwanie Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Bogactwo wnętrza w stylu barokowym rytwiańska świątynia zawdzięcza jednemu z przeorów – ojcu Venantemu de Subiaco, który był autorem obrazów w kościele i bocznych kaplicach oraz całości koncepcji ikonograficznej.
Klasztor usytuowano na niewielkim wzniesieniu, wśród lasów, kilka kilometrów od najbliższych osad. Był drugim, po krakowskich Bielanach, ośrodkiem kamedulskim w Polsce. Równolegle z powstaniem kościoła, powołany został do istnienia konwent , któremu – od okolicznych lasów, złocących się jesienią, nadano nazwę „Pustelnia Złotego Lasu”.

Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Brama na dziedziniec klasztoru, a przed nią maksyma kamedułów: Memento mori. Foto: Liliana Kołłątaj

Przez ponad dwa wieki w eremie żyli zakonnicy, otoczeni ciszą, lasem i atmosferą tajemnicy. W XVIII w klasztor dotknęły dwa pożary: w 1737 i 1741 roku (zniszczeniu uległa między innymi biblioteka). Mimo tych zdarzeń i trudnej sytuacji w Polsce w czasach zaborów Pustelnia przetrwała do roku 1820.

Kres jej istnieniu położyły zarządzenia władz carskich. 16 czerwca 1820 roku, na mocy ustawy o zniesieniu klasztorów, dokonano kasaty konwentu. Ostatni czterej zakonnicy przebywali w pustelni do 1825 roku, następnie przeniesiono ich do eremów na warszawskich Bielanach.
W XIX wieku, staraniem Elżbiety z Branickich i Adama z hrabiów Potockich, opuszczony klasztor powierzono ojcom reformatom. Wkrótce jednak kolejne decyzje urzędników carskich po upadku powstania styczniowego zmusiły zakonników do opuszczenia Rytwian, w roku 1864. W 1925 roku podjęto jeszcze jedną próbę przywrócenia dawnego stanu. Do klasztoru powrócili kameduli. Jednak stan opuszczonych od lat zabudowań uniemożliwiał zamieszkanie w nich. Z tego powodu zakonnicy z polecenia przełożonych zostali odwołani już w następnym roku. W 1935 roku świątynia stała się kościołem parafialnym dla mieszkańców Rytwian, Kłody i okolicznych wiosek.

Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Foto: Liliana Kołłątaj
Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Foto: Liliana Kołłątaj

Klasztor zachował się w prawie nie zmienionej formie w stosunku do pierwotnego założenia. W kryptach pod kościołem znajdują się groby zakonników, w kapitularzu grobowiec rodziny Radziwiłłów, a w podziemiach kaplicy p.w. św. Romualda sarkofag Stanisława Łukasza Opalińskiego. Ostatnie czterdzieści lat w historii klasztoru to czas opieki nad obiektem ze strony księdza kan. Adama Łęckiego.
Wyjątkowy urok okolicy klasztoru pokamedulskiego sprawił że ulokowano tam w 1973 roku akcję dwóch odcinków serialu historycznego „Czarne chmury”.

Rytwiany. Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Jedna z pamiątek po filmie „Czarne chmury”, w którym „zagrał” teren klasztoru. Foto: Liliana Kołłątaj

28 września 2013 r. w refektarzu na pięterku kościoła otwarto małe muzeum tego filmu. Zgromadzono w nim eksponaty wykorzystywane przy kręceniu serialu. W ogrodach przyklasztornych utworzono aleję, upamiętniającą osoby związane z pracą nad filmem. Na aleję składają się 22 drzewa podpisane imionami i nazwiskami tych osób.
Nazwa pustelni przetrwała do dziś. W roku 2007 ruszył remont zniszczonych zabudowań i rozpoczęło się zagospodarowanie otoczenia pustelni. Plan odrestaurowania zrealizowano głównie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Pustelnia Złotego Lasu, dawny klasztor kamedułów. Dziedziniec klasztoru to obecnie także dziedziniec działającego tam ośrodka hotelowego. Foto: Liliana Kołłątaj

Od roku 2001 klasztor jest siedzibą Diecezjalnego Ośrodka Kultury i Edukacji „Źródło” oraz Relaksacyjno-Kontemplacyjnego Centrum Terapeutycznego „SPeS”, które usytuowało hotel, czy raczej ośrodek wypoczynkowy w odbudowanych i wyremontowanych eremach oraz zabudowaniach klasztornych. Centrum proponuje różne formy wypoczynku i terapii antystressowych. Chętnie korzystają z niego znerwicowani biznesmeni. Działania terapeutyczne nawiązują do tradycji Pustelni, z której nazwy skorzystano, przywracając ją odnowionemu obiektowi. Jak na pustelnię przystało, czas pobytu upływa na wyciszeniu, medytacjach w samotności, z dala od pędu i zgiełku miast. Telefony komórkowe i laptopy pozostawia się na furcie klasztornej.

Pustelnia Złotego Lasu. Dziedziniec klasztoru to obecnie także dziedziniec działającego tam ośrodka hotelowego. A jak hotel to musi być też kuchnia, oczywiście kamedułów. I wspomnienie bohaterów „Czarnych chmur”. Foto: Liliana Kołłątaj

Zdjęcia zrobione zostały 23 sierpnia 2015 podczas wizyty w Rytwianach z KLUBEM GLOBTROTERA.
Rytwiany i Pustelnia Złotego Lasu znalazły się na trasie naszej klubowej eskapady po ziemi świętokrzyskiej. A jako że to blisko to zajrzeliśmy wtedy również do pałacu w Kurozwękach i do tamtejszej stadninie bizonów. Ale o Kurozwękach, bizonach i rodzie Popielów to już innym razem.

Pałac w Kurozwękach. Foto: Liliana Kołłątaj

 


Podobał Ci się artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Zapraszamy także na nasze strony na Facebooku:
https://www.facebook.com/warszawskierozmaitosci/
https://www.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/



***

***

***

Mili Czytelnicy

Blog Klubu Glotera jest przedsięwzięciem non profit korzystającym z hostingu w domenie WordPress. Redakcja bloga nie odpowiada za rodzaj i treść reklam zamieszczanych pod artykułami.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close