PEREŁKA ZNAD SUPRAŚLI

Supraśl pałac Buchholtzów
Supraśl. Pałac Buchholtzów. Foto: Liliana Kołłątaj

Supraśl. Dawny pałac Buchholtzów. Autor projektu tej budowli nie jest znany, ale trzeba przyznać, że miał talent i rozmach.
Pałac zbudowany został w latach 1892-1903 dla Adolfa i Adeli Buchholtzów w modnym wówczas eklektycznym stylu włoskiej willi o charakterze pałacowym, z elementami neorenesansowymi oraz ornamentyką secesyjną. Gmach zdobią toskańskie kolumny i półkolumny, balkony w kształcie muszli, głowice pilastrów dekorowane ornamentyką kwiatową. Efektu dopełnia otaczający park. 

W dziejach pałacu pojawiają się nazwiska, które znamy z Konstancina i z Łodzi. Pierwszym właścicielem był Wilhelm Zachert (ta rodzina wybudowała piękną willę w Konstancinie, zwaną Zachertówką). Rodzina Zachertów dotarła z Łodzi na Mazowsze i dalej – na Podlasie w poszukiwaniu nowego miejsca dla swojego przedsiębiorstwa. Było to efektem  obciążeń i niekorzystnych regulacji prawnych, które wprowadziła wówczas Rosja carska. Rentowność produkcji i sprzedaży w Łodzi zaczęła drastycznie spadać.

Supraśl pałac Buchholtzów 03
Supraśl, pałac Buchholtzów. Foto Liliana Kołłątaj

Zachert postawił sobie siedzibę znacznie skromniejszą od tego, co możemy obecnie oglądać. Od Zacherta odkupił obiekt Adolf Buchholtz junior, planujący wówczas ślub z Adelą Scheibler– córką łódzkiego potentata Karola Scheiblera. Jeśli nie kojarzycie z Łodzi tego nazwiska to spójrzcie tu ⏬

palac-scheiblera-muzeum
Wnętrza pałacu Scheiblera (obecnie mieści się tam także Muzeum Kinematografii). Foto: Liliana Kołłątaj

Nie dziwi zatem, że młody pretendent do ręki córki przemysłowca nie miał innego wyjścia jak rozbudować i gustownie ozdobić swe przyszłe gniazdko rodzinne. Zresztą, było to warunkiem ze strony rodziców panny młodej.

Niestety, młodzi nie nacieszyli się wspólnie sobą i posiadłością. Adolf  wkrótce po ślubie zginął w wypadku, spłoszone czymś konie nagle poniosły i wywróciły powóz. Ostatni przedstawicielu rodu Buchholtzów został pochowany na cmentarzu w Supraślu. Do dziś stoi tam wystawiony mu po śmierci bogato zdobiona kaplica grobowa – neogotyckie mauzoleum, największy grobowiec supraskiej nekropolii.

Adela została młodą wdową i nigdy już ponownie nie wyszła za mąż. Maria, jedyna córka Buchholtzów, wyszła za mąż za fabrykanta Karola Geyera i przeniosła się do Łodzi. Matka została w Supraślu i do końca życia mieszkała w pałacu. Po jej śmierci opuszczony pałac, zajęty w czasie II wojny światowej przez wojska rosyjskie ostatecznie przestał być własnością rodu. Jak można się domyślić, całe wyposażenie zostało zniszczone i rozszabrowane przez żołdaków. Supraśl pałac Buchholtzów fronton Mimo tych strat z dawnego pałacu zachowało się całkiem sporo. Nie tylko mury zewnętrze są w doskonałym stanie, ale też sala bankietowa, teatr domowy, secesyjna klatka schodowa, sztukaterie, gabinet dawnego właściciela Adolfa Buchholtza oraz wozownia i stajnie mieszczące obecnie szkolne warsztaty tkackie i salę gimnastyczną. Wszystko to zostało odnowione i zadbane, z troską o najdrobniejsze szczegóły. Nic w tym dziwnego, jako że od kilkudziesięciu lat rządzą tu artyści.

Od zupełnej dewastacji uchroniło zabytek umieszczenie w nim placówki oświatowej, a od roku 1959 szkoły plastycznej.
Do dziś mieści się tam liceum plastyczne im. Artura Grottgera. I doprawdy trudno o lepsze locum dla szkoły o takiej specjalności.

Korzyści z takiego „mariażu” są jak widać obopólne. Uczniowie mają fantastyczne locum, a zabytek staranną opiekę i fachową konserwację, wspomaganą przez fundusze Unii Europejskiej.

W ostatnich latach pałac został odnowiony i prezentuje się jeszcze lepiej. Przy okazji remontu na bocznej elewacji wymalowano w niszach fragmenty wnętrz pałacowych, z których wiele, mimo zmiany przeznaczenia obiektu, nadal wygląda jak za czasów Buchholtzów. Supraśl pałac Buchholtzów - 1

Pałac Buchholtzów i jego okolice obejrzeliśmy ponownie z Klubem Globtrotera w niedzielę 27 lutego 2022 roku w trakcie wycieczki ZIMOWE PODLASIE. WOKÓŁ BIAŁEGOSTOKU. Polska z Klubem Globtrotera  i z tego wyjazdu pochodzą zdjęcia aktualne uzupełniające wpis (kaplicy grobowej Buchholtzów na supraskim cmentarzu, domów tkaczy przy ul. 3 Maja i nowej elewacji pałacu).

Przy okazji sprawdziliśmy, że nadal na dachu pałacu tkwi wielkie bocianie gniazdo, ale nie jest już tak olbrzymie, jak kiedyś.🙂

Supraśl pałac Buchholtzów 02
Dach pałacu Buchholtzów od wielu lat zdobi ogromne gniazdo bocianie.🙂 Foto: Liliana Kołłątaj 
Supraśl pałac Buchholtzów gniazdo bocianie
Gniazdo bocianie na wieżyczce pałacu nadal istnieje. Ale jego rozmiary znacznie się zmniejszyły i widać, że rodzina bociania już go nie zasiedla. Foto: Liliana Kołłątaj

Do pałacu łatwo trafić. Stoi przy zbiegu głównych ulic miasta – 3 Maja i Stanisława Konarskiego. Od najbardziej znanych obiektów Supraśla – monasteru i Muzeum Ikon prowadzi tam ulica Konarskiego. To kilka minut spacerku, bo odległość jest nie większa niż kilometr.

Supraśl pałac Buchholtzów widok od frontu
Supraśl. Pałac Buchholtzów widok od frontu. Foto: Liliana Kołłątaj

Po drodze można pooglądać również nadal zamieszkałe zabytkowe drewniane Domy Tkaczy chronologicznie i tematycznie powiązane z pałacem. Pierwsze z nich, m.in. Dom Ogrodnika, widać już na wprost Supraskiej Ławry. 

Supraśl Dom Ogrodnika Supraśl. Dom Ogrodnika. Jeden z zabytkowych Domów Tkaczy stojących przy ul. Konarskiego, na wprost Supraskiej Ławry. Foto Liliana Kołłątaj

 

Ich większe nagromadzenie znajduje się w okolicy pałacu, m.in. przy ulicach 3 Maja, Nowy Świat i sąsiednich.

***
Tekst i zdjęcia:  Liliana Kołłątaj


Podoba Ci się ten artykuł? Będzie nam bardzo miło, jeżeli zostawisz ślad Twojej wizyty w postaci komentarza lub polubienia i zostaniesz stałym czytelnikiem tego bloga.

Możesz także zasubskrybować bloga i otrzymywać bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową informacje o nowych artykułach oraz o terminach wycieczek, rajdów i spacerów historycznych Klubu Globtrotera.


* * * 

Zapraszamy także na nasze strony na Facebookuhttps://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/

* * * 

Zapraszamy także na nasze strony na Facebookuhttps://m.facebook.com/warszawskierozmaitosci/ https://m.facebook.com/klubglobtroterawarszawa/


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close